Procedura tranzytu to pojęcie dobrze znane każdemu, kto regularnie zajmuje się przewozem towarów między krajami. I choć na pierwszy rzut oka wygląda to prosto – towar jedzie z punktu A do punktu B – to cała procedura tranzytu jest znacznie bardziej złożona. Przeczytaj nasz artykuł i dowiedz się więcej.

Czym właściwie jest procedura tranzytu?

Procedura tranzytu pozwala przewozić towary przez terytorium Unii Europejskiej lub krajów objętych Konwencją TIR/NCTS bez konieczności płacenia cła i VAT-u w każdym kraju po drodze (po złożeniu stosowanego zabezpieczenia). Oznacza to, że należności celne i podatkowe będą płacone dopiero, gdy towar dotrze do miejsca przeznaczenia.

Wyróżnia się dwa podstawowe typy tranzytu:

T1 (tranzyt zewnętrzny) – dotyczy towarów nieunijnych, przewożonych przez obszar UE.

T2 (tranzyt wewnętrzny) – dotyczy towarów unijnych, które muszą przejechać przez kraje trzecie, np. Norwegię czy Szwajcarię.

W obu przypadkach celem jest ułatwienie płynnego i legalnego przewozu bez każdorazowej odprawy celnej na granicach.

Kiedy stosuje się procedurę celną tranzytu i dla kogo jest obowiązkowa?

Procedura celna tranzytu jest obowiązkowa zawsze, gdy towar nie jest jeszcze ostatecznie dopuszczony do obrotu, a musi przejechać przez jedno lub kilka państw. Dotyczy to zarówno firm, które sprowadzają komponenty do dalszej produkcji, jak i tych, które handlują gotowymi produktami.

Jeśli przewozisz towary z państwa trzeciego przez UE, aby dotarły do miejsca docelowego, musisz otworzyć tranzyt. Obowiązek spoczywa na importerze, eksporterze lub przewoźniku, a brak zastosowania procedury oznacza złamanie prawa celnego.

Tranzyt w praktyce

Zanim Twój towar ruszy w drogę musisz zebrać wszystkie niezbędne dokumenty. Do uruchomienia procedury tranzytowej potrzebujesz przede wszystkim:

faktury handlowej,

dokumentu przewozowego (CMR, AWB, B/L w zależności od środka transportu),

zgłoszenia tranzytowego w systemie NCTS,

kodu HS dla klasyfikacji towaru,

gwarancji celnej

Brak któregokolwiek z dokumentów oznacza, że towar nie przekroczy granicy, a Ty ryzykujesz zatrzymanie ładunku, kary finansowe i poważne opóźnienia.

Gdy już posiadasz wszystkie dokumenty musisz złożyć zgłoszenie tranzytowe w urzędzie celnym rozpoczęcia, wysyłania towaru. Odbywa się ono elektronicznie, przez system NCTS (New Computerised Transit System), który umożliwia śledzenie przesyłki od punktu nadania do miejsca przeznaczenia.

Jeśli wszystko jest w porządku towary są plombowane, a Ty otrzymujesz numer MRN (Movement Reference Number), który będzie „paszportem” Twojego towaru przez całą trasę.

Dobrze przygotowane zgłoszenie może być zatwierdzone w kilkanaście minut, ale wraz z kontrolą i plombowaniem całość często zajmuje kilka godzin. Ostateczny czas zależy od urzędu celnego, jakości dokumentów oraz natężenia ruchu granicznego.

Towar rusza w drogę, a system śledzi jego postęp. W urzędzie celnym przeznaczenia – np. w Wielkiej Brytanii – następuje zakończenie procedury celnej tranzytu, zdjęcie plomb i kontrola dokumentów. I dopiero wtedy przychodzi czas na odprawę celną i rozliczenie należności celno-podatkowych.

Kontrola graniczna i ryzyko zatrzymania

Przy przekraczaniu granicy Twój towar może zostać wytypowany do kontroli. Może zostać zatrzymany przez urząd celny w kilku sytuacjach. Najczęstsze powody to brak lub niezgodność dokumentów, przekroczony termin tranzytu, naruszenie plomb celnych albo podejrzenie próby obejścia przepisów.

Urzędnicy mogą również wstrzymać przesyłkę, jeśli gwarancja celna jest nieaktywna lub niewystarczająca.

Każdy taki przypadek oznacza przestój i często również konieczność zapłaty dodatkowych opłat. Dlatego tak ważne jest, by od początku do końca mieć pod kontrolą wszystkie formalności.

Pamiętaj, że formalnie to Ty odpowiadasz za całą procedurę. Jeśli chcesz mieć pewność, że wszystko przebiegnie bez problemów najlepiej zleć to profesjonalnej agencji celnej takiej jak nasza.

DTA od ponad 30 lat wspiera przedsiębiorców w handlu międzynarodowym pomagając im w imporcie, eksporcie i tranzycie. To nie wszystko oprócz kwestii celnych oferujemy również.