Jak ustalić pochodzenie towarów i dlaczego ma to tak duże znaczenie w imporcie? Jeśli sprowadzasz towary spoza UE lub handlujesz w ramach Unii, temat pochodzenia wpływa na wysokość cła, stawki preferencyjne i dokumenty. W tym artykule pokażemy Ci, jak ustalić pochodzenie towarów krok po kroku i na co musisz uważać.

Czym jest pochodzenie towarów?

Na początek musisz wiedzieć, że pochodzenie towarów nie oznacza kraju wysyłki. To częsty błąd, ponieważ wiele firm utożsamia miejsce nadania towaru z jego „narodowością gospodarczą”. Tymczasem towar może zostać wysłany z jednego kraju, a wyprodukowany w innym. Przykładowo: produkt wysyłany z Niemiec może mieć pochodzenie chińskie, jeśli tam został wytworzony lub przeszedł ostatnią istotną obróbkę. Dlatego zawsze analizujemy proces produkcji, a nie samą logistykę.

W przepisach celnych wyróżniamy pochodzenie niepreferencyjne oraz preferencyjne. Pochodzenie niepreferencyjne określa „ekonomiczne obywatelstwo” towaru. Organy celne stosują je przy ustalaniu stawek celnych, środków antydumpingowych czy kontyngentów.

Pochodzenie preferencyjne natomiast pozwala skorzystać z obniżonych lub zerowych stawek celnych w ramach umów o wolnym handlu, pod warunkiem, że towar spełnia szczegółowe reguły określone w danej umowie. Więcej na ten temat pisaliśmy także w naszym artykule „Preferencyjne pochodzenie towaru – czym jest i jak je ustalić”.

Szczegółowe zasady ustalania pochodzenia znajdziesz w Unijnym Kodeksie Celnym oraz w rozporządzeniach wykonawczych. Aktualne informacje publikuje Komisja Europejska na swojej stronie.

Jeśli zastanawiasz się, jak ustalić pochodzenie towarów, musisz zawsze zacząć od analizy procesu produkcji oraz miejsca wykonania ostatniej istotnej obróbki.

Jak zatem ustalić pochodzenie towarów w praktyce?

Aby prawidłowo odpowiedzieć na pytanie, jak ustalić pochodzenie towarów, sprawdź trzy kluczowe kwestie:

• gdzie towar został całkowicie uzyskany,
• gdzie przeszedł ostatnią istotną, ekonomicznie uzasadnioną obróbkę,
• czy spełnia reguły określone w konkretnej umowie handlowej.

Towar ma pochodzenie kraju, w którym został całkowicie uzyskany lub w którym przeszedł ostatnią istotną obróbkę. Pierwsza sytuacja dotyczy np. surowców naturalnych i produktów wytwarzanych w jednym państwie.

W przypadku produktów złożonych analizujemy tzw. ostatnią istotną obróbkę. To kryterium stosujemy przede wszystkim przy pochodzeniu niepreferencyjnym. Liczy się rzeczywista zmiana produktu, a nie prosty montaż, etykietowanie czy przepakowanie.

Jeśli jednak chcesz skorzystać z obniżonej stawki celnej, sama analiza ostatniej obróbki nie wystarczy. Przy pochodzeniu preferencyjnym decydują szczegółowe reguły zapisane w konkretnej umowie o wolnym handlu. Mogą one wymagać zmiany klasyfikacji taryfowej, określonego poziomu wartości dodanej lub wykonania wskazanego procesu produkcyjnego.

To właśnie na tym etapie pojawia się najwięcej błędów. Dlatego tak ważne jest, abyś dokładnie przeanalizował cały łańcuch dostaw.

Pochodzenie preferencyjne a niższe cło

Jeśli importujesz towar pochodzący z kraju objętego umową o wolnym handlu, możesz skorzystać z niższej stawki celnej. Wtedy mówimy o pochodzeniu preferencyjnym. Aby je potwierdzić, potrzebujesz odpowiedniego dowodu. Może to być:

• świadectwo EUR.1,
• deklaracja pochodzenia na fakturze,
• oświadczenie zarejestrowanego eksportera (REX).

Każda umowa handlowa zawiera własne, szczegółowe reguły pochodzenia dla poszczególnych produktów. Nie możesz ich interpretować dowolnie. Jeśli błędnie określisz pochodzenie, urząd celny może naliczyć zaległe cło wraz z odsetkami.

Dlatego gdy pytasz, jak ustalić pochodzenie towarów, musisz zawsze sprawdzić konkretną umowę handlową oraz reguły przypisane do Twojego kodu taryfowego.

Jeżeli nie masz pewności, czy Twój produkt spełnia wymagania wynikające z danej umowy o wolnym handlu, możesz skorzystać z oficjalnego narzędzia Komisji Europejskiej. W systemie „Mój Asystent Handlowy” (Access2Markets) dostępne jest interaktywne narzędzie ROSA, które pomaga ocenić spełnienie reguł pochodzenia oraz wskazuje, jak przygotować prawidłowe dowody pochodzenia.

Znajdziesz je tutaj: Access2Markets Strona główna

Najczęstsze błędy przy ustalaniu pochodzenia

Widzimy te same problemy u wielu importerów. Najczęściej:

• utożsamiają kraj wysyłki z krajem pochodzenia,
• nie analizują reguł pochodzenia w umowach,
• opierają się wyłącznie na informacji od dostawcy,
• nie weryfikują zmian w przepisach.

Pamiętaj, że to Ty jako importer odpowiadasz za prawidłowe dane w zgłoszeniu celnym. Jeśli nie masz pewności, jak ustalić pochodzenie towarów, nie ryzykuj samodzielnej interpretacji.

Szkolenia z zakresu pochodzenia towarów – dlaczego warto?

Temat pochodzenia towarów jest złożony. Przepisy regularnie się zmieniają. Dochodzą nowe umowy handlowe i nowe obowiązki dokumentacyjne.

Dlatego prowadzimy szkolenia z zakresu ustalania pochodzenia towarów. Podczas warsztatów pokazujemy realne przykłady, analizujemy reguły pochodzenia i uczymy, jak prawidłowo dokumentować proces.

Szkolenie pozwoli Ci uniknąć kosztownych błędów i zwiększyć bezpieczeństwo Twojej firmy.

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak ustalić pochodzenie towarów w Twojej branży, zapraszamy Cię do kontaktu z nami. Przygotujemy szkolenie zamknięte, dopasowane do Twojego zespołu.

Bezpieczny import zaczyna się tutaj

Podsumowując – jak ustalić pochodzenie towarów? Musisz przeanalizować proces produkcji, sprawdzić reguły pochodzenia i zgromadzić właściwe dokumenty. Nie wystarczy informacja od dostawcy. Prawidłowe ustalenie pochodzenia wpływa na cło, bezpieczeństwo podatkowe i płynność finansową. Błąd może kosztować Cię znacznie więcej niż konsultacja z ekspertem.

Od lat wspieramy firmy w odprawach celnych i analizie pochodzenia towarów. Prowadzimy również specjalistyczne szkolenia dla importerów i działów logistyki.

Skontaktuj się z nami lub sprawdź naszą ofertę szkoleń. Pomożemy Ci bezpiecznie prowadzić handel międzynarodowy.